Dieta low FODMAP – ulga dla pacjentów z zespołem jelita wrażliwego (IBS)

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome, IBS) występuje u około 7-15% populacji. Na tę chorobę dwa razy częściej zapadają kobiety, a diagnoza zwykle jest stawiana przed ukończeniem 50 roku życia. IBS objawia się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak ból brzucha, wzdęcia, zaparcia i biegunka, które w znaczącym stopniu mogą pogorszyć jakość życia i ogólne samopoczucie. Przyczyny wystąpienia tej choroby nie są do końca poznane, natomiast istnieją hipotezy, że jej głównym podłożem jest zaburzona motoryka przewodu pokarmowego, występowanie stanu zapalnego, zmieniona flora bakteryjna i stres. Około 70-89% osób chorujących na IBS zgłasza, że niektóre produkty żywieniowe w znaczącym stopniu wpływają na nasilenie objawów, co jest przyczyną częstych eliminacji pokarmowych.

Jak powstała dieta low FODMAP? 

Zalecenia dietetyczne dla osób z zespołem jelita wrażliwego, które przekazywano przez ostatnie lata obejmowały zmniejszenie spożycia lub wykluczenie grup produktów, po których często występowały wzdęcia, gazy i bóle brzucha. Były nimi mleko i przetwory mleczne, rośliny strączkowe, warzywa krzyżowe, niektóre owoce i produkty zbożowe. Natomiast przez wiele lat nie wiadomo było co konkretnie łączy te zupełnie różne produkty. W 2005 roku w Monash University rozpoczęto badania w kierunku diety redukującej objawy IBS i dzięki wieloletniej pracy, rozwiązano zagadkę co jest wspólnym składnikiem żywności nasilającej powstawanie gazów, bólu brzucha i biegunki. 

Czym jest dieta low FODMAP? 

Badacze z Monash University udowodnili, że wspólnym mianownikiem produktów powodujących objawy w zespole jelita drażlliwego są węglowodany łatwo fermentujące, czyli takie, które zostaną chętnie sfermentowane przez bakterie jelitowe w jelicie grubym. Produktem fermentacji jest gaz, a jego nadmiar w jelicie powoduje uczucie wzdęcia oraz gazy. Niezdolność do całkowitego strawienia tych węglowodanów w jelicie cienkim jest przyczyną tego, że dostają się one do jelita grubego. Ich duża ilość zaburza także ciśnienie osmotyczne, co może skutkować biegunką. Istnieje kilka rodzajów takich węglowodanów, a ich wspólna nazwa to “FODMAP”, czyli fermentowalne oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole (ang. Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides and Polyols).  

Korzyści z diety low FODMAP 

Aktualne wyniki badań naukowych wskazują na wysoką skuteczność diety opracowanej przez zespół z Monash University, ponieważ u około 70% osób chorujących na IBS przyczynia się ona do ograniczenia nasilenia objawów. Zauważa się  zmniejszenie bólu brzucha, występowania wzdęć i uregulowanie częstości wypróżnień. Cała dietoterapia obejmuje trzy etapy: fazę eliminacji (2-6 tygodni), fazę reintrodukcji (8-12 tygodni) i fazę personalizacji. Istnieją konkretne wytyczne co do produktów, które należy wykluczyć w pierwszym etapie, oraz dokładne wskazówki tego, jak ma przebiegać reintrodukcja, czyli ponowne wprowadzenie.

Wady diety low FODMAP 

Mimo wielu zalet, ta dieta ma niestety także swoje wady. Przede wszystkim jest dość restrykcyjna i wymaga dużej dyscypliny. Pocieszeniem może być fakt, że najtrudniejsze etapy (1 i 2 faza) są tylko czasowe, a pomogą nam w uzyskaniu odpowiedzi na bardzo indywidualne pytanie „Jakie produkty nasilają objawy IBS u MNIE?”. Ze względu na wiele eliminacji, istnieje wysokie ryzyko niedoborów żywieniowych, dlatego warto, aby dietę przygotował dietetyk, który zadba o prawidłową podaż kalorii, makroskładników, witamin oraz minerałów. Ponadto ograniczenie produktów bogatych w FODMAP powoduje, że nasza mikroflora jelitowa nie ma wystarczającej ilości pożywienia i może ulec niekorzystnym zmianom.  

Jeśli chorujesz na zespół jelita drażliwego i potrzebujesz pomocy w przejściu przez wszystkie etapy diety low FODMAP, to mogę Ci w tym pomóc. Ofertę dedykowaną dla Ciebie znajdziesz tutaj.

 

Chcesz być na bieżąco? Polub mojego fanpage’a!

 

Bibliografia

1. Altobelli, E., Del Negro, V., Angeletti, P., & Latella, G. (2017). Low-FODMAP Diet Improves Irritable Bowel Syndrome Symptoms: A Meta-Analysis. Nutrients, 9(9), 940.
2. Gibson, P. R. (2017). History of the low FODMAP diet. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 32, 5–7.
3. Gibson, P. R. (2017). Use of the low-FODMAP diet in inflammatory bowel disease. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 32, 40–42.
4. Staudacher, H. M., & Whelan, K. (2017). The low FODMAP diet: recent advances in understanding its mechanisms and efficacy in IBS. Gut, 66(8), 1517–1527.